وبلاگ
روش تست بوبین کمپرسور کولر
روش تست بوبین کمپرسور کولر دو مرحله اصلی دارد. ابتدا، با استفاده از یک مولتیمتر که روی حالت اُهم (Ω) تنظیم شده، مقاومت الکتریکی دو سر سیمپیچ بوبین را اندازهگیری کنید؛ یک بوبین سالم باید مقاومتی در محدوده استاندارد، معمولاً بین 3 تا 5 اهم، نشان دهد (مقاومت بینهایت به معنای قطعی و مقاومت نزدیک به صفر به معنای اتصالی کوتاه است). در مرحله دوم، یک تست عملکردی با برق مستقیم 12 ولت انجام دهید؛ با اتصال برق باتری به کانکتور بوبین، باید صدای واضح “تق” که نشاندهنده جذب شدن صفحه کلاچ و درگیر شدن کمپرسور است، شنیده شود. اگر بوبین هر دو تست را با موفقیت پشت سر بگذارد، سالم محسوب میشود.
روش تست بوبین کمپرسور کولر
درود بر شما! من یک تعمیرکار سیستمهای تهویه مطبوع هستم و امروز میخواهم یکی از مهمترین قطعات کمپرسور کولر، یعنی بوبین یا کلاچ مغناطیسی، و روش تست آن را به زبانی ساده و کاربردی برایتان توضیح دهم. تست بوبین کمپرسور کار سختی نیست، اما دقت زیادی میخواهد. به طور خلاصه، برای این کار ابتدا باید با استفاده از یک مولتیمتر، مقاومت الکتریکی بوبین را اندازهگیری کنیم تا مطمئن شویم در محدوده استاندارد (معمولاً بین ۳ تا ۵ اهم) قرار دارد. سپس، یک تست ولتاژ مستقیم با برق ۱۲ ولت باتری انجام میدهیم تا از عملکرد مکانیکی و درگیر شدن کلاچ آن اطمینان حاصل کنیم. این دو مرحله به ما نشان میدهد که آیا بوبین از نظر الکتریکی و مکانیکی سالم است یا نیاز به تعویض دارد.
بوبین کمپرسور کولر چیست؟
بیایید اول ببینیم این قطعهای که در موردش صحبت میکنیم، دقیقاً چیست. بوبین کمپرسور، که به آن سیمپیچ کلاچ مغناطیسی هم میگویند، در واقع یک آهنربای الکتریکی قدرتمند است. این قطعه از یک هسته فلزی و صدها دور سیم لاکی نازک تشکیل شده که دور آن پیچیده شده است. بوبین معمولاً در قسمت جلویی کمپرسور، پشت پولی (Pulley) قرار دارد و وظیفه اصلیاش این است که نیروی موتور را در زمان مناسب به کمپرسور منتقل کند.
به زبان سادهتر، موتور خودرو همیشه در حال کار است و پولی کمپرسور هم به وسیله تسمه دینام همیشه در حال چرخیدن است. اما کمپرسور کولر که وظیفه فشردهسازی گاز را بر عهده دارد، نباید همیشه کار کند، وگرنه سیستم یخ میزند و به موتور هم فشار اضافی وارد میشود. اینجاست که بوبین وارد عمل میشود.
بوبین چگونه کار میکند؟
عملکرد بوبین بر اساس یک قانون ساده فیزیک است: الکترومغناطیس. وقتی شما دکمه AC را در کابین خودرو فشار میدهید، سیستم تهویه یک سیگنال الکتریکی (ولتاژ ۱۲ ولت) به بوبین ارسال میکند. با رسیدن این برق، سیمپیچ به یک آهنربای قوی تبدیل میشود. این میدان مغناطیسی ایجاد شده، یک صفحه فلزی به نام صفحه کلاچ (Clutch Plate) را با قدرت به سمت پولیِ در حال چرخش میکشد.
وقتی صفحه کلاچ به پولی میچسبد، نیروی چرخشی پولی به شفت اصلی کمپرسور منتقل میشود و کمپرسور شروع به کار کرده و گاز مبرد را فشرده میکند. این فرآیند باعث به جریان افتادن گاز در سیستم و خنک شدن کابین میشود. هر زمان که شما دکمه AC را خاموش کنید یا دمای اواپراتور به حد معینی برسد، جریان برق از بوبین قطع میشود، خاصیت آهنربایی از بین میرود و یک فنر، صفحه کلاچ را از پولی جدا میکند. در این حالت، پولی همچنان آزادانه میچرخد اما کمپرسور دیگر کار نمیکند.
مثال عملی: تصور کنید یک مته برقی دارید که سر آن آزادانه میچرخد. بوبین مانند دستی است که با یک فشار، سر مته را به مکانیزم داخلی آن متصل میکند تا شروع به سوراخکاری کند. تا وقتی دست شما آن را نگه داشته (برق وصل است)، مته کار میکند و به محض رها کردن (قطع شدن برق)، سر مته دوباره هرز میچرخد.
علائم خرابی بوبین کمپرسور
از کجا بفهمیم که ممکن است مشکل از بوبین باشد؟ چند نشانه رایج وجود دارد:
- کولر باد خنک نمیدهد: این اولین و واضحترین نشانه است. شما دکمه AC را میزنید، فن کار میکند، اما هیچ باد خنکی از دریچهها خارج نمیشود.
- کمپرسور درگیر نمیشود: وقتی دکمه AC را میزنید، باید صدای “تق” مانندی که نشانه چسبیدن کلاچ است را بشنوید. اگر این صدا به گوش نرسد، احتمالاً بوبین کار نمیکند.
- سوختن فیوز کولر: اگر سیمپیچ داخلی بوبین دچار اتصالی کوتاه (Short Circuit) شده باشد، به محض زدن دکمه AC، جریان زیادی کشیده و فیوز مربوطه میسوزد.
- کارکرد متناوب کولر: گاهی ممکن است بوبین ضعیف شده باشد و فقط در دور موتورهای بالا یا در هوای خنکتر عمل کند. این یعنی میدان مغناطیسی آن به اندازه کافی قوی نیست.
- همچنین پیشنهاد میکنم مقاله علائم خرابی بوبین کولر ۲۰۶ را نیز بخوانید
روش گام به گام تست بوبین کمپرسور
برای تست این قطعه به یک مولتیمتر و یک منبع تغذیه ۱۲ ولت (میتوانید از باتری خود خودرو استفاده کنید) نیاز دارید. مراحل تست به شرح زیر است:
مرحله اول: تست مقاومت (اهم)
این تست به ما نشان میدهد که آیا سیمپیچ داخلی بوبین سالم است یا قطع شده یا اتصالی دارد.
- دسترسی به کانکتور بوبین: ابتدا باید سوکت یا کانکتور برقی که به بوبین متصل است را پیدا و جدا کنید. این کانکتور معمولاً یک یا دو پین دارد.
- تنظیم مولتیمتر: مولتیمتر خود را روی حالت اندازهگیری مقاومت (اهم، Ω) قرار دهید و آن را روی کمترین رنج (معمولاً 200 اهم) تنظیم کنید.
- اندازهگیری: پرابهای مولتیمتر را به دو پین کانکتور بوبین متصل کنید (اگر تک پین بود، یک پراب به پین و دیگری به بدنه کمپرسور که اتصال منفی است، بزنید).
- خواندن عدد: مقدار مقاومت نشان داده شده روی مولتیمتر را بخوانید.
تفسیر نتایج:
- مقاومت بین ۳ تا ۵ اهم: این عدد نشان میدهد که سیمپیچ از نظر الکتریکی سالم است. این محدوده استاندارد برای اکثر بوبینهاست.
- مقاومت بینهایت (OL): اگر مولتیمتر عبارت “OL” (Open Loop) یا عدد ۱ را نشان داد، یعنی سیمپیچ از داخل قطع شده و بوبین خراب است.
- مقاومت نزدیک به صفر: اگر مقاومت بسیار پایین (مثلاً کمتر از ۱ اهم) باشد، به معنی وجود اتصالی کوتاه در سیمپیچ است و بوبین باید تعویض شود.
مرحله دوم: تست ولتاژ مستقیم
این تست عملکرد مکانیکی کلاچ را بررسی میکند. حتی اگر مقاومت بوبین درست باشد، ممکن است به دلایل مکانیکی عمل نکند.
- آمادهسازی: دو سیم آماده کنید. یک سر یکی از سیمها را به قطب مثبت (+) باتری و سر سیم دیگر را به قطب منفی (-) باتری وصل کنید.
- اتصال برق: سر دیگر سیم مثبت را به پین مثبت کانکتور بوبین و سر دیگر سیم منفی را به بدنه کمپرسور (یا پین منفی در کانکتورهای دو پین) متصل کنید.
- بررسی عملکرد: به محض اتصال برق، باید یک صدای “تق” واضح و بلند بشنوید که نشاندهنده چسبیدن صفحه کلاچ به پولی است. با قطع برق نیز باید صفحه کلاچ آزاد شود. این کار را چند بار تکرار کنید تا از عملکرد صحیح آن مطمئن شوید.
نکته ایمنی: هنگام کار با باتری خودرو بسیار مراقب باشید. از اتصال کوتاه کردن قطبهای مثبت و منفی جداً خودداری کنید.
جدول عیبیابی سریع بوبین کمپرسور
| علامت مشاهده شده | نتیجه تست مقاومت | نتیجه تست ولتاژ | تشخیص عیب | راه حل |
| کمپرسور درگیر نمیشود | مقاومت بینهایت (OL) | کلاچ عمل نمیکند | سیمپیچ بوبین قطع است | تعویض بوبین |
| فیوز کولر میسوزد | مقاومت نزدیک به صفر | – | اتصالی کوتاه در بوبین | تعویض بوبین |
| کمپرسور درگیر نمیشود | مقاومت نرمال (۳-۵ اهم) | کلاچ عمل نمیکند | خرابی مکانیکی یا فاصله زیاد صفحه کلاچ | بررسی فاصله کلاچ، در نهایت تعویض بوبین |
| کمپرسور درگیر میشود | مقاومت نرمال (۳-۵ اهم) | کلاچ عمل میکند | مشکل از جای دیگری است | بررسی سیمکشی، رله، سنسورها یا کمبود گاز |
سخن پایانی | روش تست بوبین کمپرسور کولر
تست بوبین کمپرسور یکی از اولین قدمها در عیبیابی سیستم کولر خودرو است. این قطعه به ظاهر ساده، نقش حیاتی در عملکرد کل سیستم دارد. با انجام دو تست ساده مقاومت و ولتاژ مستقیم، میتوانید با اطمینان بالایی از سلامت یا خرابی آن مطلع شوید. به یاد داشته باشید که گاهی اوقات مشکل از خود بوبین نیست، بلکه از سیمکشی، رلهها یا حتی میزان گاز سیستم است. اما به عنوان یک تعمیرکار، همیشه باید از قطعات اصلی شروع کنیم و بوبین یکی از مهمترین آنهاست. امیدوارم این توضیحات برایتان مفید بوده باشد. اگر سوالی داشتید، همیشه آماده پاسخگویی هستم. موفق باشید!